Abstract
Abstract:
Antimicrobial resistance (AMR) is a growing global health challenge, fueled in part by the widespread misuse of antibiotics without prescription. This study investigated the prevalence, patterns, and determinants of non-prescription antibiotic use among residents of Kabul. A community-based cross-sectional survey was conducted among 386 respondents using a structured questionnaire covering sociodemographic characteristics, antibiotic use practices, and awareness of AMR. Data were analyzed using descriptive statistics, chi-square tests, and penalized logistic regression.
The findings revealed that 86.8% of respondents had used antibiotics without a prescription, with Amoxicillin/Augmentin (47.3%) and Azithromycin (33.0%) being the most commonly used, primarily for conditions such as colds/flu, cough, and fever. Bivariate analysis showed a significant association between age and self-medication, while multivariable regression indicated that perceptions of antibiotic safety, lower trust in healthcare providers, and limited knowledge significantly increased the likelihood of non-prescription use. Conversely, higher knowledge scores served as a protective factor.
Awareness of AMR was modest, with 54.5% of respondents having heard of it, yet less than half correctly identified its meaning. The study concludes that non-prescription antibiotic use is alarmingly prevalent in Kabul, driven by misconceptions about safety, gaps in knowledge, and weak trust in healthcare providers. These findings highlight the urgent need for public education campaigns, strengthened provider–patient relationships, and stricter enforcement of regulations on antibiotic sales to curb inappropriate use and reduce the risk of AMR in Afghanistan.
Keywords: Antibiotic misuse, Self-medication, Antimicrobial resistance, Public health, Kabul, Afghanistan.
:چکیده
مقاومت ضد میکروبی (AMR) یکی از بزرگترین چالشهای صحی جهان است که عمدتاً ناشی از استفاده نادرست و خودسرانه آنتیبیوتیکها میباشد. این پژوهش به بررسی شیوع، الگوها و عوامل مؤثر بر استفاده بدون نسخه آنتیبیوتیکها در میان ساکنان ناحیه سوم شهر کابل پرداخته است. یک مطالعه مقطعی-اجتماعی بر روی ۳۸۶ تن از ساکنان با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته انجام شد. تحلیل دادهها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کای-دو و رگرسیون لجستیک جزایی صورت گرفت. یافتهها نشان داد که ۸۶.۸٪ از پاسخدهندگان سابقه استفاده از آنتیبیوتیک بدون نسخه را داشتند. شایعترین آنتیبیوتیکهای مصرفی، آموکسیسیلین/اگمنتین (۴۷.۳٪) و آزیترومایسین (۳۳.۰٪) بودند که عمدتاً برای زکام/انفلوآنزا، سرفه و تب به کار میرفتند. تحلیلهای آماری نشان داد که سن با مصرف خودسرانه رابطه معناداری دارد. باور به ایمنی آنتیبیوتیکها، اعتماد پایین به عرضهکنندگان خدمات صحی و سطح پایین دانش، عوامل عمده افزایشدهنده مصرف خودسرانه بودند، در حالیکه دانش بیشتر نقش محافظتی داشت. در مجموع، ۵۴.۵٪ از پاسخدهندگان در مورد AMR شنیده بودند، اما کمتر از نصف آنان تعریف درست آن را میدانستند. این مطالعه نتیجه میگیرد که استفاده بدون نسخه آنتیبیوتیکها در کابل بسیار شایع است و ناشی از باورهای نادرست، خلأ آگاهی و ضعف اعتماد به عرضهکنندگان خدمات صحی میباشد. این موضوع نیازمند برنامههای فوری آگاهیدهی عامه، تقویت رابطه اعتماد میان پزشک و بیمار و تطبیق مؤثر قوانین فروش آنتیبیوتیکها است.
کلیدواژهها: سوءاستفاده از آنتیبیوتیک، خوددرمانی، مقاومت میکروبی، صحت عامه، کابل، افغانستان
لنډیز
انټي مايکروبي مقاومت (AMR) په ټوله نړۍ کې د عامې روغتيا د جدي اندېښنې وړ ستونزه ده، چې د انټي بيوټيکونو د ناسمو او بې نسخه کارونې له امله لا پسې زياتېږي. دا څېړنه د کابل د درېيم ناحيې د اوسېدونکو ترمنځ د بې نسخې انټي بيوټيکونو د کارونې کچه، بڼې او اغېزمنو عواملو ارزونه کوي. يوه ټولنيزه-مقطعي سروې د ۳۸۶ ګډونوالو په منځ کې ترسره شوه او د معلوماتو د راټولولو لپاره جوړ شوی پوښتنليک وکارول شو. د معلوماتو شننه د توصيفي احصایې، د کاي-مربع ازموينې، او د جزايي لوجستيک ريګريشن له لارې ترسره شوه. پايلو وښودله چې ۸۶.۸٪ ګډونوالو انټي بيوټيکونه د ډاکټر له نسخې پرته کارولي دي. تر ټولو ډېر کارېدونکي انټي بيوټيکونه اموکسیسلین/اګمینټین (۴۷.۳٪) او ازیترومایسین (۳۳.۰٪) وو، چې زياتره د زکام/انفلوینزا، ټوخي او تبه لپاره کارول کېدل. احصایوي شننه څرګنده کړه چې عمر د ځانسرې درملنې له کچې سره په معنی لرونکې توګه تړاو لري. زياتره د انټي بيوټيکونو د خوندي ګڼلو انګېرنه، د روغتيايي خدمتونو د وړاندې کوونکو پر وړاندې کم باور، او د پوهې کموالی د بې نسخې کارونې احتمال زياتوي، په داسې حال کې چې لوړې پوهې د ساتونکي عامل په توګه عمل وکړ. د ګډونوالو له ډلې ۵۴.۵٪ د AMR په اړه اورېدلي وو، خو له نيمايي لږو يې د دې سمه مانا درک کړې وه. څېړنه څرګندوي چې د کابل په اوسېدونکو کې د انټي بيوټيک بې نسخه کارونه د اندېښنې وړ ده او عاجلو عامه پوهاوي پروګرامونو، د ډاکټر او ناروغ ترمنځ د باور پياوړتيا، او د انټي بيوټيکونو د پلور په اړه د قوانينو پلي کولو ته اړتيا ده.